1- دانشجوی دکترای رشته حقوق عمومی، دانشکده علوم انسانی دانشگاه شیراز،ایران ، hosseinalshama@gmail.com 2- گروه حقوق، دانشکده علوم انسانی دانشگاه شیراز، ایران.
چکیده: (3 مشاهده)
زمینه: موضوع نسبت اخلاق با سیاست یکی از موضوعات اساسی فلسفه سیاسی است که در همه دوره های تاریخی مورد توجه بوده است و اندیشمندان و فلاسفه بسیاری تلاش کردهاند تا به تبیین سازگاری یا ناسازگاری این دو مقوله با هم بپردازند. مطالعۀ حاضر با هدف بررسی مولفه های اخلاقی عدالت و برابری نامزدهای انتخابات ریاست جمهوری در قانون اساسی ایران و عراق انجام شده است. نتیجه گیری: نکته حائز اهمیت آن است که اعتقاد به چگونگی رابطه اخلاق و سیاست تعیین کننده نوع کنش و سیاست ورزی مسئولان و مردم در یک جامعه است.مدعای اصلی این آموزه آن است که باید میان قواعد اخلاق و الزامات سیاست تفاوت قائل شد و براساس واقعیت و با در نظر گرفتن منافع و مصالح دست به اقدام سیاسی زد. بر اساس این رویکرد توجه به اخلاق در سیاست به شکست در عرصه سیاست منجر می شود. مهمترین شارحاین رویکرد، نیکولا ماکیاولی بود که اگرچه اخلاق را لازمه زندگی افراد می دانست، اما پایبندی به آن را برای دولتمردان خطرناک می دانست.اصل(١١٥) قانون اساسی ایران، در بیان شرایط داوطلبان ریاست جمهوری اساسا حاوی صفات و شرایط ایجابی است؛کسی که دارای شرایط اخلاقی«حسن سابقه وامانت و تقوا» است، قطعاً سابقه کیفری ندارد و احیاناً علیه قوانین انتخاباتی مرتکب جرمی نشده است.در قانون اساسی عراق نیز در دو ماه ۶۶ و ۷۵ درباره رئیس جمهوری سخن میگوید و وی را نماد وحدت و حاکمیت کشور و حامی قانون اساسی و میهن معرفی میکند. باید توجه داشت که در قانون اساسی ایران و عراق شرایط و محدودیت هایی برای داوطلبان ریاست جمهوری پیش بینی گردیده که برای داوطلبان سایر مناصب انتخابی از جمله نمایندگی یا مقرر نشده یا با شرایط داوطلبی آنان تا حدودی متفاوت است.
Al-Shama H, Javaheri Tehrani M. Moral Components of Justice and Equality of Presidential Election Candidates in the Constitution of Iran and Iraq. Ethics in Science and Technology 2026; 20 (4) :21-41 URL: http://ethicsjournal.ir/article-1-3470-fa.html
الشماع حسین، جواهری طهرانی محمد. مولفه های اخلاقی عدالت و برابری نامزدهای انتخابات ریاست جمهوری در قانون اساسی ایران و عراق. اخلاق در علوم و فناوری. 1404; 20 (4) :21-41
