1- داﻧﺸﺠﻮی دﻛﺘﺮی، ﮔﺮوه علوم تربیتی، داﻧﺸﻜﺪه علوم تربیتی و روانشناسی، داﻧشگاه اصفهان، اصفهان، ایران 2- ﮔﺮوه علوم تربیتی، داﻧﺸﻜﺪه ﻋﻠﻮم تربیتی و روانشناسی، داﻧشگاه اصفهان، اصفهان، ایران ، s.a.siadat@edu.ui.ac.ir 3- ﮔﺮوه علوم تربیتی، داﻧﺸﻜﺪه ﻋﻠﻮم تربیتی و روانشناسی، داﻧشگاه اصفهان، اصفهان، ایران 4- ﮔﺮوه علوم تربیتی، داﻧﺸﻜﺪه ﻋﻠﻮم تربیتی و روانشناسی، داﻧﺸﮕﺎه بیرجند، بیرجند، اﻳﺮان
چکیده: (3 مشاهده)
زمینه: رهبری اخلاقی، بهعنوان رویکردی که حول احترام و ایمان به اخلاق، باورها و ارزش ها پذیرفته شده می چرخد، حقوق و حیثیت افراد دیگر و اعتماد، ایمان، انصاف، صداقت ، را در نظر می گیرد میتواند راهکاری مؤثر برای ارتقای کارآمدی و تابآوری دانشگاهها ارائه دهد. از این رو، این پژوهش با هدف طراحی الگوی رهبری اخلاقی در دانشگاههای منتخب ایران، شکل گرفت. روش:در این پژوهش از رویکرد کیفی با استفاده از نظریهپردازی دادهبنیاد بر اساس روش استراوس و کوربین (1998) بهره گرفته شده است. جامعه تحقیق اساتید و مدیران دانشگاهی از دانشگاههای منتخب ایران در سال 1404 بودند که تعداد 23 نفر از انها با استفاده از نمونه گیری هدفمند و به روش گلوله برفی بعنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار انجام مصاحبهها به صورت نیمهساختاریافته بود. دادههای کیفی با استفاده از کدگذاری باز، محوری، و انتخابی تحلیل شدند تا مقولههای اصلی الگوی رهبری اخلاقی در دانشگاههای منتخب شناسایی شوند. یافتهها: یافتههای پژوهش نشاندهنده شش مقوله اصلی بود: شرایط علّی دارای دو بعد فردی شامل تعهد به کیفیت، انعطاف پذیری مدیریتی و خودآگاهی رهبری و بعد سازمانی شامل شایسته سالاری و ارزشهای اخلاقی بود. پدیده محوری دارای دو بعد فردی شامل مسئولیت اجتماعی و تعهد اخلاقی و بعد سازمانی شامل چشم انداز پایداری، شفافیت و نوآوری آموزشی بود. عوامل زمینهای دارای دو بعد فردی شامل تنوع فرهنگی و بعد سازمانی شامل فرهنگسازی اخلاقی، استقلال دانشگاهی و هماهنگی با سیاستهای ملی هستند. عوامل مداخلهگر دارای دو بعد سازمانی شامل مدیریت منابع و چالشهای بروکراتیک و بعد محیطی – اقتصادی شامل اخلاق زیست محیطی و پایداری مالی و راهکارها دارای سه بعد فردی شامل مشارکتجویی و بعد گروهی شامل کار تیمی و مدیریت تعارض و بعد سازمانی شامل توانمندسازی کارکنان و برنامهریزی استراتژیک و پیامدها دارای سه بعد فردی شامل اعتمادسازی و بعد گروهی شامل تقویت هویت سازمانی و سازمانی شامل تقویت برند دانشگاه، تابآوری سازمانی و توسعه زیرساختها بود. نتیجهگیری:الگوی پیشنهادی رهبری اخلاقی، میتواند به بهبود کارآمدی دانشگاهها، انطباق با استانداردهای جهانی، منجر به تقویت جایگاه دانشگاه ها در سطح ملی و بین المللی شود.
Bahmani S, Siadat S A, Moghtadaei L, Taherpour F. Designing an Ethical Leadership Model in Iranian Universities. Ethics in Science and Technology 2026; 21 :123-132 URL: http://ethicsjournal.ir/article-1-3610-fa.html
بهمنی سجاد، سیادت سید علی، مقتدایی لیلا، طاهرپور فاطمه. ﻃﺮاﺣﻲ اﻟﮕﻮی رهبری اخلاقی پایدار در دانشگاههای ایران. اخلاق در علوم و فناوری. 1405; 21 () :123-132
