1- دانشجوی دکتری گروه جامعه شناسی، واحد دهاقان، دانشگاه آزاد اسلامی، دهاقان، ایران 2- گروه علوم اجتماعی، واحد دهاقان، دانشگاه آزاد اسلامی، دهاقان، ایران ، Mansour_haghighatian@yahoo.com 3- گروه جامعه شناسی، واحد دهاقان، دانشگاه آزاد اسلامی، دهاقان، ایران
چکیده: (25 مشاهده)
زمینه: دگرگونیهای عمیق اجتماعی و فرهنگی در دهههای اخیر، جوامع انسانی به دوران پستمدرن یا فرامدرن کشانده است. ارزشهای پستمدرن، بیشتر به سوی نسبیتگرایی، تکثرگرایی، توجه به خردهفرهنگها، فردگرایی ابرازی و عبور از فراروایتها گرایش دارند. پژوهش حاضر با هدف بررسی میزان رواج ارزشهای پستمدرن و شناسایی و اولویتبندی عوامل مؤثر بر آن در میان شهروندان شهر کرمانشاه انجام شده است. روش: این تحقیق از نظر هدف، کاربردی و از لحاظ روش گردآوری دادهها، توصیفی-پیمایشی است. جامعه آماری پژوهش را کلیه شهروندان بالای ۱۸ سال شهر کرمانشاه به تعداد ۹۴۶۶۵۱ نفر تشکیل دادند. از جامعه مورد نظر نمونه ای ۳۸۴ نفره با استفاده از روش نمونهگیری خوشهای انتخاب شد. ابزار گردآوری دادهها، پرسشنامه محققساخته بود که روایی آن به صورت صوری و محتوایی و پایایی آن از طریق ضریب آلفای کرونباخ مورد تأیید قرار گرفت. برای تجزیه و تحلیل دادهها از آزمون کلموگروف-اسمیرنوف جهت بررسی نرمال بودن، از مدلسازی معادلات ساختاری در نرمافزارهای SPSS و LISREL جهت آزمون فرضیهها، و از تکنیک تاپسیس فازی جهت اولویتبندی متغیرها استفاده شد. یافته ها: یافتههای تحقیق نشان داد که متغیرهای میزان مصرف رسانهای، سرمایه اخلاقی ، مناسبات فرهنگی، نگرش به ارزشهای طبقاتی و نگرش به حوزه عمومی اثر مثبت و معناداری بر رواج ارزشهای پستمدرن دارند. در مقابل، پایگاه مذهبی و هویت قومی اثر معکوس و معناداری بر این ارزشها نشان دادند و نگرش جنسیتی اثر معناداری نداشت. نتایج اولویتبندی تاپسیس فازی حاکی از آن بود که میزان مصرف رسانهای با امتیاز 462/0 در رتبه اول، سرمایه اخلاقی با امتیاز 448/0در رتبه دوم و پایگاه مذهبی با امتیاز 423/0 در رتبه سوم اهمیت قرار دارند. نتیجه گیری: در یک جمعبندی کلی میتوان نتیجه گرفت که شهر کرمانشاه در مرحلهای از «گذار ارزشیِ ترکیبی» قرار دارد. شهروندان این کلانشهر میان ارزشهای پستمدرن تن دادهاند و ارزش های سنت غوطهورند؛ آینده فرهنگی این شهر بیش از آنکه توسط نهادهای سنتی شکل گیرد، تحت اثر مصرف فرهنگی و رسانهای نسل جدید خواهد بود. این شناخت چندوجهی، لزوم بازنگری در سیاستهای یکسانساز فرهنگی را گوشزد کرده و اهمیت توجه به تنوع، تکثر و سیالیت ارزشها را برای حفظ انسجام اجتماعی در دوران گذار ضروری میسازد.
Mansouri M, Haghighatian M, Chitsaz M A. Identifying and Prioritizing Factors Influencing Postmodern Socio-Ethical Values in Society. Ethics in Science and Technology 2025; 20 (1) : 19 URL: http://ethicsjournal.ir/article-1-3362-fa.html
منصوری مریم، حقیقتیان منصور، چیت ساز محمد علی. شناسایی و اولویت بندی عوامل موثر بر ارزشهای اخلاقی- اجتماعی پستمدرن در جامعه. اخلاق در علوم و فناوری. 1404; 20 (1) :143-151
