1- پژوهشگر پسا دکتری، گروه معماری، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران 2- گروه معماری، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران ، touhidhatami@gmail.com
چکیده: (5 مشاهده)
زمینه: زیباییشناسی در فلسفه اسلامی در ارتباط مستقیم با اصول و اعتقادات مذهبی است. از این رو بررسی و تحلیل اصول زیباییشناسی در جهت شناخت فرهنگ و هنر به خصوص در پژوهشهای معماری، میتواند ضروری باشد. در حکمت اسلامی، فضا نه تنها بازتابی از جهان بینی توحیدی، بلکه ظرف تحقق ارزشهای اخلاقی چون عدالت، تواضع و کرامت نیز هست. از این رو معماری اسلامی را می توان تجلی کالبد ی اخلاق دانست. از این رو در پژوهش حاضر محققین بر آن شدند تا به بررسی خوانش زیباییشناسانه و اخلاقی فضا در معماری بقعه شیخ صفیالدین اردبیلی بپردازند. نتیجه گیری: طی خوانش این شاخصها در مجموعه بقعه شیخ صفیالدین اردبیلی، نگارنده به این نتیجه رسید که در میان شاخصهای دهگانه، ارزشهای هندسی، نور و رنگ، سلسله مراتب، هدفمندی و وحدت در کثرت، در خلق همه فضاهای این مجموعه حضور داشتند که برآمده از تفکر معماران آنها در اعصار مختلف است. تاکید بر عنصر وحدت و یگانگی، به صورتهای گوناگون (از جمله، تاکید بر مسیر واحد، ناکید بر ورودی واحد، تاکید بر نقطه واحد در گنبد، تاکید بر بازشوی واحد و...) موضوعی است که در همه فضاهای این مجموعه قابل تشخیص است. علاوه بر این، بررسی نشان داد که اصول زیبایی شناسی معماری اسلامی با مفاهیم اخلاقی پیوندی تنگاتنگ دارد. فضاها نه تنها زیبا بلکه اخلاقی اند. چرا که مسیر تعالی روح، حفظ حریم، دعوت به تفکر و تعادل میان خلوت و حضور اجتماعی را فراهم می کنند.
Hosseinzadeh Namadi M, Hatami Khanghahi T. Aesthetic and Ethical Reading of Space in the Architecture of Sheikh Safi al-Din Ardebili’s Tomb. Ethics in Science and Technology 2026; 20 (4) :1-13 URL: http://ethicsjournal.ir/article-1-3446-fa.html
حسین زاده نمدی مرجان، حاتمی خانقاهی توحید. خوانش زیباییشناسانه و اخلاقی فضا در معماری بقعه شیخ صفیالدین اردبیلی. اخلاق در علوم و فناوری. 1404; 20 (4) :1-13
