1- دانشجوی دکتری حقوق خصوصی، گروه فقه و حقوق، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، ارومیه، ایران 2- گروه فقه و حقوق اسلامی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، ارومیه، ایران ، s.jafarzadeh@urmia.ac.ir
چکیده: (2 مشاهده)
زمینه: پیشرفتهای چشمگیر در فناوری هوش مصنوعی، نظام های حقوقی سنتی را با چالش های نوظهوری در حوزه مسئولیت مدنی مواجه کرده است. ویژگیهایی مانند یادگیری ماشینی، تصمیمگیری خودمختار، و فقدان دخالت مستقیم انسانی در عملکرد سامانه های هوشمند، انتساب تقصیر و تشخیص مباشر یا مسبب را دشوار ساخته اند. از این رو پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش اخلاق در مسئولیت مدنی ناشی از هوش مصنوعی شکل گرفت . نتیجه گیری: در حقوق ایران، چارچوب های موجود نظیر مواد ۱، ۳۲۸ و ۳۳۱ قانون مدنی و قواعد فقهی از جمله «من اتلف» و «لاضرر»، توان پوشش دهی کامل به این تحولات فناورانه را ندارند و قانون گذاری خاصی در این حوزه صورت نگرفته است. بااینحال، باید مسائل اخلاقی هوش مصنوعی در فضای رقومی بهمنظور جلوگیری از سوءاستفاده شناسایی شود و مورد توجه قرار گیرد. ازاینرو باید اصول اخلاقی در سامانه مبتنی بر هوش مصنوعی در نظر گرفته شود و دستورالعملهایی برای کاربرانی که فناوریهای هوش مصنوعی را اجرا میکنند، ارائه شود که از آن میتوان بهعنوان اخلاق رقومی نام برد.از این رو، انتخاب سازو کار مشخص مسنوولیت مدنی برای هوش مصنوعی به لحاظ اجتماعی و اقتصادی حائز اهمیت است. قوانین ملی رویکردهای متفاوتی برای سازگاری با چالشهای هوش مصنوعی دارند. در خصوص مبنای مسوولیت هوش مصنوعی، به طور کلی در اغلب مقررات کشورهای اروپایی مسوولیت مبتنی بر تقصیر به مثابه اصل پیش بینی شده است.
Ghavami Timurloo H, Jafarzadeh S. The Role of Ethics in Civil Liability Due to Artificial Intelligence. Ethics in Science and Technology 2026; 21 :52-60 URL: http://ethicsjournal.ir/article-1-3639-fa.html
قوامی تیمورلو حسن، جعفرزاده سیامک. نقش اخلاق در مسئولیت مدنی ناشی از هوش مصنوعی. اخلاق در علوم و فناوری. 1405; 21 () :52-60
