دانش آموختۀ دکتری حقوق خصوصی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران. ، Amin.Ghasempour@ut.ac.ir
چکیده: (56 مشاهده)
زمینه: کلاندادهها به حجم زیادی از اطلاعات گفته میشود که به طور روزافزون بر حجم آنها افزوده میگردد و از تجزیه و تحلیل آنها میتوان روابط علّت و معلولی مختلفی را که تاکنون کشف نشده بود، احراز نمود. این قابلیت، کاربرد زیادی در حوزههای مختلف از جمله در حوزهی بهداشت و سلامت دارد، به طوری که پیشبینی میشود از این رهگذر، نتایج بسیار ارزشمندی در زمینهی تشخیص، پیشگیری و درمان بیماریها حاصل گردد. از سوی دیگر، در کنار مزایای پرشمار کلاندادهها باید به چالشهای اخلاقیای که کلاندادههای پزشکی ایجاد میکنند نیز توجه نمود. بدین معنا که استفاده از کلاندادههای پزشکی مستلزم تجمیع اطلاعات مربوط به بیماران و کسانی است که در تحقیقات پزشکی شرکت میکنند و این امر «به طور بالقوه»، خطر نقض حریم خصوصی و «خودمختاری» بیماران را در پی دارد. نویسنده مقاله، با روش تحلیلی و توصیفی و با مطالعه آثار سایر نویسندگان چالشهای حوزه پزشکی در ارتباط با کلاندادهها را بررسی نموده است. نتیجهگیری: اخذ «رضایت آگاهانه» از بیماران یا سایر ذینفعان و «گمنامسازیِ» دادهها اگرچه همچنان ضروری هستند، لکن در وضعیت فعلی در برابر چالشهای ناشی از کلاندادهها تکافوی لازم را ندارند. نویسنده همچنین در ادامه و در تکمیل راهکارهای فوق، راهکارهایی را پیشنهاد نموده است؛ برخی از مهمترین این راهکارها عبارتند از بکارگیری حریم خصوصی افتراقی، رضایت مقیّد (موردی)، دادهسپاری. همچنین بازنگری در قوانین و مقرّرات از حیث ارائه پاسخهای کیفریِ شدیدتر و نیز تعیین مسئولیت مدنی سنگینتر در خصوص نقض حریم خصوصی، راهکار دیگری محسوب میگردد.
Ghasempour A. Medical Big Data and its Ethical Challenges in Violation of Patient Privacy. Ethics in Science and Technology 2025; 20 (2) :9-18 URL: http://ethicsjournal.ir/article-1-3486-fa.html
قاسم پور امین. کلان داده های پزشکی و چالشهای اخلاقی آن از حیث نقض حریم خصوصی بیماران. اخلاق در علوم و فناوری. 1404; 20 (2) :9-18