1- دانشجوی دوره دکتری گروه حسابداری، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران. 2- گروه حسابداری، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران ، dr.mojgansafa@iau.ac.ir 3- گروه حسابداری، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران
چکیده: (2 مشاهده)
زمینه: ادغام هوش مصنوعی در حسابرسی با توجه به رویکردهای اخلاقی توجه محققان را در تحقیقات دانشگاهی به خود جلب کرده است. هدف از این مطالعه، شناسایی اصول اخلاقی در استفاده از هوش مصنوعی در فرایندهای حسابرسی است. روش: این مطالعه از نوع تحقیقات آمیخته (کیفی-کمّی) است. جامعه آماری در بخش کیفی، خبرگان شامل اساتید دانشگاههای مرتبط با حسابداری و حسابرسی هستند که به روش نمونهگیری غیرتصادفی و هدفمند، تعداد 10 نفر به عنوان حجم نمونه انتخاب شدند. جامعه آماری در بخش کمّی اساتید دانشگاهها و مدیران سازمان بورس هستند که به روش نمونهگیری غیرتصادفی و در دسترس، تعداد 30 نفر به عنوان حجم نمونه انتخاب شدند. ابزار گردآوری دادهها در بخش کیفی، ادبیات پژوهش و پرسشنامه دلفی و در بخش کمّی، پرسشنامه مقایسات زوجی است. تحلیل دادهها در بخش کیفی توسط روشهای فراترکیب و دلفی و در بخش کمّی توسط روشAHP و نرمافزار Expertchoice انجام شد. یافته ها: با توجه به نتایج بخش کیفی، ابتدا توسط روش فراترکیب و بررسی 21 مقاله داخلی و خارجی، 7 مولفه اصلی و 26 مولفه فرعی و پس از غربالگری توسط روش دلفی، در نهایت 5 مولفه اصلی و 24 مولفه فرعی شناسایی گردید. با توجه به نتایج بخش کمّی، مولفههای اصلی سودمندی، حریم خصوصی و حفاظت از دادهها، شفافیت و توضیحپذیری، عدالت و انصاف، اعتماد، آزادی/خودمختاری و انطباق با مقررات و استانداردهای حرفهای به ترتیب با وزنهای 216/0، 182/0، 169/0، 167/0، 107/0، 088/0 و 072/0 دارای رتبههای اول تا هفتم در اصول اخلاقی در استفاده از هوش مصنوعی در فرآیندهای حسابرسی میباشند. نتیجه گیری: با رعایت اصول اخلاقی در استفاده از هوش مصنوعی در حسابرسی، حسابرسان و سازمانها می توانند اطمینان حاصل کنند که هوش مصنوعی به طور مسئولانه و اخلاقی در شیوههای حسابرسی استفاده میشود.
jafari M, safa M. Identifying Ethical Principles in the Use of Artificial Intelligence (AI) in Audit Processes. Ethics in Science and Technology 2026; 21 (2) :61-70 URL: http://ethicsjournal.ir/article-1-3414-fa.html
جعفری مهدی، صفا مژگان، برهانی سید عباس. شناسایی اصول اخلاقی در استفاده از هوش مصنوعی در فرآیندهای حسابرسی. اخلاق در علوم و فناوری. 1405; 21 (2) :61-70
