[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
:: دوره 14، شماره 3 - ( 9-1398 ) ::
جلد 14 شماره 3 صفحات 15-21 برگشت به فهرست نسخه ها
جایگاه فلسفۀ ستایش و ستایشگری در خلق انتقادات اخلاقی و اجتماعی در کلیات سعدی و دیوان خواجوی کرمانی
حسین صفری نژاد، دکتر علی اصغر حلبی
چکیده:   (562 مشاهده)
زمینه: در ادبیاتِ گذشته ایران رسم بر آن بود که برخی شاعران کلام خود را در خدمت توصیف و تمجید شاهان و صاحبان قدرت قرار می­دادند و در پاسخ با انواعِ عطایا و ملاطفات که صله نام داشت موردِ نوازش قرار می­گرفتند. اما در این میان گاه در کلام برخی سخنوران مداحی و ستایشگری از مسیر معمول خود خارج می­گردید و شاعر با کمک آن ضمن به دست آوردن دل ممدوح با انتقاد و اعتراض بر رفتارهای غیرمعمول او و محیط اطرافش نیز می­تاخت. پژوهش حاضر به روش توصیفی ـ تحلیلی و با هدف مقایسه و بررسی ستایش و ستایشگری در خلق مضامین اخلاقی ـ اعتراضی در کلیات سعدی و دیوان خواجوی کرمانی انجام شده است. مدایح سعدی محدود است و او این شیوه­ی کلامی را بستر مناسبی برای مبارزه با بی­عدالتی در رسیدن به جامعه­ی آرمانی دلخواه خود می­داند اما مدح­های فراوان خواجو، عموماً ادامه­ی همان شیوه­ی رایج ستایشگری با کارکرد سنتی در ادب گذشته ایران یعنی خوشنودی صاحبان قدرت است.
نتیجه­ گیری: شیخ اجل به سبب استقلال اندیشه و اعتقاد به ارزش­ها، ستایشگری را فرصت خوبی برای بیانِ اعتراضاتِ روشنِ اخلاقی، اجتماعی، تربیتی و حتی سیاسی قرار می­دهد حال آنکه خواجو به سبب نیاز مادی و  محروم بودن از جایگاه اجتماعی خاص ـ در مقایسه با سعدی ـ  هم مدایح اغراق آمیزتری دارد و هم به همان اندازه اعتراضات و نقدهایش در بیشترِ موارد به علت عدمِ دریافتِ این هدایا با چاشنی از توهین همراه است و جنبه­ی غیراخلاقی ـ هجو ـ و غیراجتماعی به خود می­گیرد.
 
 
واژه‌های کلیدی: انتقاد و اخلاق، دیوان اشعار خواجو، کلیات سعدی، مدح و ستایش
متن کامل [PDF 397 kb]   (217 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: 1398/9/15 | پذیرش: 1398/9/15 | انتشار: 1398/9/15
ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA


XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Position of Philosophy of Eulogy & Plaudit in Creating Ethical, Social Critiques in the Complete Works of Saadi and Khajooye Kermani’s Divan. Ethics in science and Technology. 2019; 14 (3) :15-21
URL: http://ethicsjournal.ir/article-1-1527-fa.html

صفری نژاد حسین، حلبی علی اصغر. جایگاه فلسفۀ ستایش و ستایشگری در خلق انتقادات اخلاقی و اجتماعی در کلیات سعدی و دیوان خواجوی کرمانی. اخلاق در علوم و فنّاوری. 1398; 14 (3) :15-21

URL: http://ethicsjournal.ir/article-1-1527-fa.html



دوره 14، شماره 3 - ( 9-1398 ) برگشت به فهرست نسخه ها
فصلنامه اخلاق در علوم و فناوری Ethics in Science and Technology
Persian site map - English site map - Created in 0.06 seconds with 32 queries by YEKTAWEB 4144