fa چالش‌های اخلاقی اتخاذ هوش مصنوعی در مدیریت منابع انسانی تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:90%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="AR-SA" style="line-height:90%"><span b="" mitra="" style="font-family:">زمینه: </span></span></b><span lang="AR-SA" style="line-height:90%"><span b="" mitra="" style="font-family:">مطالعات اخیر نشان داده‌اند سازمان‌ها علی‌رغم سرمایه‌گذاریِ زمان، تلاش و منابع، هنوز ملاحظات اخلاقی لازم را در مواجهه با اتخاذ هوش‌مصنوعی در مدیریت منابع انسانی، پیش‌بینی نکرده‌اند. این پژوهش قصد دارد چالش‌های اخلاقی به‌کارگیری هوش‌مصنوعی برای مدیریت انسان‌ها را شناسایی و بررسی کند.</span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:90%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="AR-SA" style="line-height:90%"><span b="" mitra="" style="font-family:">روش: </span></span></b><span lang="AR-SA" style="line-height:90%"><span b="" mitra="" style="font-family:">برای انجام پژوهش از روش دلفی استفاده شده‌است. جامعه آماری پژوهش را صاحب‌نظران دانشگاهی، صنعتی و توسعه‌دهندگان هوش‌مصنوعی و مدیران و مشاوران کسب‌وکارهای استعمال‌کننده از هوش‌مصنوعی تشکیل می‌دهند که تعداد نمونه به 22 نفر رسید. نمونه‌گیری به‌صورت غیراحتمالی و هدفمند بوده و برای شناسایی متخصّصانِ برجسته از شیوه گلوله‌برفی استفاده‌شد. ابزار گردآوری اطلاعات مصاحبه‌های عمیق نیمه‌ساختاریافته بوده‌است. تجزیه‌وتحلیل اولیه داده‌ها، به‌کمک نرم‌افزار </span></span><i><span dir="LTR" style="line-height:90%">MAXQDA</span></i> <span lang="AR-SA" style="line-height:90%"><span b="" mitra="" style="font-family:">صورت گرفت. در گام نهایی، از کدگذاری‌های باز بهره برده‌شد.</span></span><span dir="LTR" style="line-height:90%"></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:90%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="AR-SA" style="line-height:90%"><span b="" mitra="" style="font-family:">یافته‌ها: </span></span></b><span lang="AR-SA" style="line-height:90%"><span b="" mitra="" style="font-family:">یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که سازمان‌ها در استفاده از تکنیک‌های هوش‌مصنوعی و علم‌داده برای وظایف منابع انسانی با 6 تهدید اخلاقی مواجه می‌شوند: نقض عدالت سازمانی از طریق تصمیمات و ارزیابی‌های آلوده به خطا و سوگیری در داده‌ها؛ نقض خودمدیریتی/خودراهبری، خودمختاری، عاملیت، استقلال و اختیار کارکنان؛ نادیده گرفتن کرامت انسانی؛ مبهم بودن فرایند تصمیم‌گیری داده‌محور؛ آثار نامطلوب روحی، روانی و اجتماعی؛ نقض حریم خصوصی و محافظت از داده‌ها.</span></span><span lang="FA" style="line-height:90%"><span style="font-family:"B Mitra""></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:90%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="AR-SA" style="line-height:90%"><span b="" mitra="" style="font-family:">نتیجه گیری: </span></span></b><span lang="AR-SA" style="line-height:90%"><span b="" mitra="" style="font-family:">مطالعه حاضر با آشکارسازی و کاهش فرضیات اشتباه، به سازمان‌ها کمک می‌کند تا با کسب آگاهی در مورد خطرات اجرای هوش‌مصنوعی در منابع انسانی، به‌سادگی، منطق تحلیلی حوزه‌های دیگر را به مدیریت و کنترل کارمندان خود منتقل نکنند. لذا چارچوب بدست‌آمده به تحقیقات مدیریتی در تلاقی تجزیه‌وتحلیل کارکنان، هوش‌مصنوعی و بازتاب‌های اخلاقی مدیریت الگوریتمی انسان‌ها کمک می‌کند.</span></span></span></span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span style="font-size:10.0pt">Background: </span></b><span style="font-size:10.0pt">Recent studies have found that organisations are yet to predict the necessary ethical considerations from AI adoption, despite investing time, effort, and resources.</span> <span style="font-size:10.0pt">This study aims to identify and investigate the ethical challenges of using AI for employee management</span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span style="font-size:10.0pt">Method: </span></b><span style="font-size:10.0pt">The Delphi method was used to conduct the research. The statistical population of the study consists of academic, industrial experts and developers of AI as well as managers and consultants of businesses exploiting AI and the number of samples reached 22 people. Sampling was non-probable and purposeful, while the snowball method was used to identify outstanding specialists. The data collection tool was semi-structured in-depth interviews. Primary data analysis was done with the help of MAXQDA software. In the final step, open coding was used.</span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span style="font-size:10.0pt">Results:</span></b><span style="font-size:10.0pt"> The research findings show that organizations face 6 ethical threats in using AI and data science techniques for human resourcesʼ (HRsʼ) tasks: violation of organizational justice through decisions and evaluations contaminated with error and bias in data; violation of self-directedness/ self-management, self-determination, agency, autonomy and authority of employees; disregard for human dignity; ambiguity of the data-driven decision-making process; adverse mental, psychological and social effects; violation of privacy and data protection.</span></span></span></span></span><br> <b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:90%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Conclusion:</span></span></span></b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:90%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""> By disclosing and reducing wrong assumptions, the present study helps organizations not to simply transfer the analytical logic of other areas to the managing and leading of their employees by gaining awareness about the risks of implementing AI in HR. Therefore, the obtained framework contributes to management research at the intersection of people analytics, AI in HRM, and the ethical implications of human-algorithmic management.</span></span></span></div> هوش‌مصنوعی, مدیریت منابع انسانی, اخلاق منابع انسانی Artificial intelligence, Human resource management, Human resource ethics 142 149 http://ethicsjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-699-4&slc_lang=fa&sid=1 S Rahimiaghdam صمد رحیمی‌اقدم S.rahimi@tabrizu.ac.ir 100319475328460012667 100319475328460012667 Yes Tabriz University گروه آموزشی مدیریت، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران P Salehpoor پدرام صالحپور Psalehpoor@tabrizu.ac.ir 100319475328460012668 100319475328460012668 No Tabriz University گروه آموزشی مهندسی فناوری اطلاعات، دانشکده مهندسی برق و کامپیوتر، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران R Namvar رقیه نامور namvar.r1399@ms.tabrizu.ac.ir 100319475328460012669 100319475328460012669 No Tabriz University دانش‌آموختۀ کارشناسی‌ارشد، گروه آموزشی مدیریت، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.