1- گروه حسابداری، واحد بیرجند، دانشگاه آزاد اسلامی، بیرجند، ایران 2- گروه حسابداری، واحد بیرجند، دانشگاه آزاد اسلامی، بیرجند، ایران ، k.nakhaei@iaubir.ac.ir
چکیده: (720 مشاهده)
زمینه: شایستگی اخلاقی–حرفهای یکی از عوامل اثرگذار بر کیفیت قضاوت و تصمیمگیری حسابرسان است. با وجود اهمیت آن در تعاملات میان حسابرس و صاحبکار، مدل جامعی که ابعاد این شایستگی را در حرفه حسابرسی تبیین کند، هنوز شفاف نیست. این پژوهش با هدف طراحی الگوی شایستگی حرفهای حسابرسان و بررسی اثر آن بر قضاوت و تصمیمگیری آنان انجام شده است. روش: پژوهش با رویکرد آمیخته اکتشافی متوالی انجام شد. در بخش کیفی، جامعه آماری شرکای مؤسسات حسابرسی و مدیران جامعه حسابداران رسمی بودند که 15 نفر از انها با روش گلوله برفی بعنوان نمونه انتخاب شد. ابزار مصاحبه نیمهساختاریافته بود و دادهها با روش نظریه دادهبنیاد و کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل گردید. در بخش کمی، جامعه آماری حسابرسان شاغل در مؤسسات حسابرسی بودند که 297 نفر از آنها با استفاده از نمونه گیری دردسترس انتخاب شدند. ابزار پرسشنامه محققساخته شایستگی حرفهای و پرسشنامه استاندارد قضاوت و تصمیمگیری بود. تحلیل آماری با مدلسازی معادلات ساختاری در ﻧﺮم اﻓﺰار پی ال اسانجام گرفت. یافته ها: در بخش کیفی، تحلیل مصاحبهها منجر به استخراج ۸۰ مفهوم، ۲۲ خردهمقوله و ۶ مقوله انتزاعی و در نهایت ارائه الگوی پارادایمی شایستگی حرفهای حسابرسان شد. در بخش کمی، نتایج نشان داد ابعاد شایستگی حرفهای اثر معنادار و مثبت بر قضاوت حسابرسان دارد؛ بهطوریکه ضریب مسیر 62/0 و مقدارآزمون تیبرابر با 52/9 گزارش شد. ﻧﺘﺎیﺞ ﻣﺮﺣﻠﻪ کمی برازندگی مدل و ارتباط بین ابعاد و ﻣﺆﻟﻔﻪﻫﺎی ﺷﺎیﺴﺘﮕﯽ اخلاقی - ﺣﺮﻓﻪای حسابرس بر قضاوت و تصمیم گیری را تأیید نموند. نتیجهگیری: نتایج بیانگر آن است که شایستگی اخلاقی–حرفهای، نقش بنیادینی در ارتقای کیفیت قضاوت و تصمیمگیری حسابرسان داشته و میتواند به بهبود کیفیت حسابرسی، افزایش پاسخگویی و اعتماد حرفهای منجر شود. مهمترین دســتاورد تحقیق را میتوان، دســتیابی به مدل پارادایمی از شایستگی حـرفهای حسابرس دانست. الگوی ارائهشده میتواند مبنایی برای بهبود آموزش، ارزیابی و توسعه شایستگی حسابرسان در ایران فراهم آورد.
