Ethics in Science and Technology

fa طراحی مدل اخلاقی محرک‌های سوت زنی کشف تقلب Designing an Ethical Model of Whistleblowing Motivations for Fraud Detection تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">زمینه: پس از ظهور افشاگرانی که با پرده برداشتن از تخلفات یا اسرار محرمانه دولت‌ها غوغایی در عالم سیاست به پا کردند، سوت‌زنی در کانون توجه فیلسوفان و اخلاق‌پژوهان قرار گرفت. در این پژوهش، سعی شد ملی اخلاقی برای محرک های سوت زنی کشف تقلب در میان  حسابداران شاغل در بانک ها طراحی شود. روش: پژوهش حاضر کاربردی و در زمره تحقیقات آمیخته قرار دارد. در بخش اول که با مروری بر تحقیقات گذشته و روش فراترکیب انجام شد از میان منابع و مقالات موجود در بین سالهای 2004 تا 2024 تعداد 37 مقاله بعنوان نمونه بررسی شدند و پس از کدگذاری محرک های اخلاقی سوت زنی شناسایی شدند. در بخش دوم با روش توصیفی- همبستگی از جامعه آماری شامل کلیه روسا و کارمندان شاغل در بانک سپه ، 342 نفر با روش در دسترس بعنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار پرسشنامه محقق ساخته مبتنی بر بخش اول تحقیق بود و در نهایت تحلیل آماری با استفاده از معادلات ساختاری انجام شد یافته‌ها:  بر اساس مطالعه مروری تحقیق 133 کد اولیه، 34 مقوله فرعی و 12 کد اصلی شناسایی شد. مسئولیت در قبال جامعه اثر مثبت و معناداری بر ارزش‌های اخلاق حرفه‌ای و امنیت سازمانی داشته و این دو عامل نیز به نوبه خود موجب ارتقاء سوت زنی کشف تقلب وکیفیت گزارشگری مالی می‌شوند. همچنین، اعتماد و افشاگری نقش مهم و قابل توجهی در بهبود گزارشگری بهینه ایفا می‌کنند. با این وجود، فرضیه اثر امنیت سازمانی بر گزارشگری بهینه تأیید نشد که می‌تواند زمینه‌ساز تحقیقات آینده در این حوزه باشد. نتیجه‌گیری:  یافته‌ها بر ضرورت تقویت آموزش‌های اخلاقی، فرهنگ سازمانی مبتنی بر اعتماد و پاسخگویی، و افزایش نظارت برای مقابله با فساد تأکید دارد و می‌تواند راهنمای ارزشمندی برای مدیران و سیاست‌گذاران بانکی در جهت بهبود فرآیندهای گزارشگری و کشف تقلب باشد.</div> <div style="text-align: justify;">Background: After the emergence of whistleblowers who caused a stir in the world of politics by revealing violations or confidential government secrets, whistleblowing became the focus of attention of philosophers and ethicists. In this study, an attempt was made to design an ethical model for the motivations for whistleblowing to detect fraud among accountants working in banks. Method: The present study is applied and is classified as a mixed research. In the first part, which was conducted by reviewing past research and the meta-synthesis method, 37 articles were reviewed as a sample from the sources and articles available between 2004 and 2024, and after coding, ethical drivers of whistleblowing were identified. In the second part, 342 people were selected as a sample from the statistical population including all managers and employees working at Sepah Bank using the descriptive-correlation method. The researcher-made questionnaire tool was based on the first part of the research, and finally, statistical analysis was performed using structural equations. Results: Based on the research review, 133 primary codes, 34 subcategories, and 12 main codes were identified. Responsibility to society has a positive and significant effect on the values of professional ethics and organizational security, and these two factors, in turn, promote whistleblowing, fraud detection, and the quality of financial reporting. Also, trust and disclosure play an important and significant role in improving optimal reporting. However, the hypothesis of the effect of organizational security on optimal reporting was not confirmed, which could pave the way for future research in this area. Conclusion: The findings emphasize the need to strengthen ethical training, an organizational culture based on trust and accountability, and increase monitoring to combat corruption, and can be a valuable guide for bank managers and policymakers to improve reporting processes and detect fraud.  </div> مدل اخلاقی, سوت زنی, تقلب, افشاگری Ethical Model, Whistleblowing, Fraud, Disclosure 113 121 http://ethicsjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-3480-1&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Rahimi محمد رحیمی 100319475328460013928 100319475328460013928 No Ph.D. Student, Department of Accounting, Kermanshah Branch, Islamic Azad University, Kermanshah, Iran. دانشجوی دکتری، گروه حسابداری، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران Mehrdad Ghanbari مهرداد قنبری g.mehrdad1360@gmail.com 100319475328460013929 100319475328460013929 Yes Department of Accounting, Kermanshah Branch, Islamic Azad University, Kermanshah, Iran. گروه حسابداری، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران Somayeh Saravi سمیه ساروی 100319475328460013930 100319475328460013930 No Department of Accounting, Kermanshah Branch, Islamic Azad University, Kermanshah, Iran. گروه حسابداری، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران Maryam Nouraee مریم نورایی 100319475328460013931 100319475328460013931 No Department of Accounting, Kermanshah Branch, Islamic Azad University, Kermanshah, Iran. گروه حسابداری، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران