Ethics in Science and Technology

fa طراحی الگوی شایستگی اخلاقی- حرفه ای حسابرس و اثر آن بر قضاوت و تصمیم گیری Designing a Model of Auditor Ethical-Professional Competence and Its Impact on Judgment and Decision Making تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">زمینه: شایستگی اخلاقی–حرفه‌ای یکی از عوامل اثرگذار بر کیفیت قضاوت و تصمیم‌گیری حسابرسان است. با وجود اهمیت آن در تعاملات میان حسابرس و صاحبکار، مدل جامعی که ابعاد این شایستگی را در حرفه حسابرسی تبیین کند، هنوز شفاف نیست. این پژوهش با هدف طراحی الگوی شایستگی حرفه‌ای حسابرسان و بررسی اثر آن بر قضاوت و تصمیم‌گیری آنان انجام شده است. روش: پژوهش با رویکرد آمیخته اکتشافی متوالی انجام شد. در بخش کیفی، جامعه آماری شرکای مؤسسات حسابرسی و مدیران جامعه حسابداران رسمی بودند که 15 نفر از انها با روش گلوله برفی بعنوان نمونه انتخاب شد. ابزار مصاحبه نیمه‌ساختاریافته بود و داده‌ها با روش نظریه داده‌بنیاد و کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل گردید. در بخش کمی،  جامعه آماری حسابرسان شاغل در مؤسسات حسابرسی بودند که 297 نفر از آنها با استفاده از نمونه گیری دردسترس انتخاب شدند. ابزار پرسشنامه محقق‌ساخته شایستگی حرفه‌ای و پرسشنامه استاندارد قضاوت و تصمیم‌گیری بود. تحلیل آماری با مدل‌سازی معادلات ساختاری در ﻧﺮم اﻓﺰار پی ال اس انجام گرفت. یافته ها: در بخش کیفی، تحلیل مصاحبه‌ها منجر به استخراج ۸۰ مفهوم، ۲۲ خرده‌مقوله و ۶ مقوله انتزاعی و در نهایت ارائه الگوی پارادایمی شایستگی حرفه‌ای حسابرسان شد. در بخش کمی، نتایج نشان داد ابعاد شایستگی حرفه‌ای اثر معنادار و مثبت بر قضاوت حسابرسان دارد؛ به‌طوری‌که ضریب مسیر 62/0 و مقدار آزمون تی برابر با 52/9 گزارش شد. ﻧﺘﺎیﺞ ﻣﺮﺣﻠﻪ کمی برازندگی مدل و ارتباط بین ابعاد و ﻣﺆﻟﻔﻪﻫﺎی ﺷﺎیﺴﺘﮕﯽ اخلاقی - ﺣﺮﻓﻪای حسابرس بر قضاوت و تصمیم گیری را تأیید نموند. نتیجه‌گیری: نتایج بیانگر آن است که شایستگی اخلاقی–حرفه‌ای، نقش بنیادینی در ارتقای کیفیت قضاوت و تصمیم‌گیری حسابرسان داشته و می‌تواند به بهبود کیفیت حسابرسی، افزایش پاسخگویی و اعتماد حرفه‌ای منجر شود. مهمترین دســتاورد تحقیق را می‌توان، دســتیابی به مدل پارادایمی از شایستگی حـرفه‌ای حسابرس دانست. الگوی ارائه‌شده می‌تواند مبنایی برای بهبود آموزش، ارزیابی و توسعه شایستگی حسابرسان در ایران فراهم آورد.</div> <div style="text-align: justify;"> Background: Ethical-professional competence is one of the factors affecting the quality of auditors' judgment and decision-making. Despite its importance in the interactions between the auditor and the client, a comprehensive model that explains the dimensions of this competence in the auditing profession is still unclear. This study was conducted with the aim of designing a model of auditors' professional competence and examining its effect on their judgment and decision-making. Method: The research was conducted with a sequential mixed exploratory approach. In the qualitative part, the statistical population was partners of audit firms and managers of the certified public accountants' society, 15 of whom were selected as samples by snowball method. The interview tool was semi-structured and the data were analyzed by grounded theory and open, axial and selective coding. In the quantitative part, the statistical population was auditors working in audit firms, 297 of whom were selected using convenience sampling. The instruments were a researcher-made questionnaire of professional competence and a standard questionnaire of judgment and decision-making. Statistical analysis was performed by structural equation modeling in PLS software. Results: In the qualitative part, the analysis of the interviews led to the extraction of 80 concepts, 22 subcategories and 6 abstract categories and finally presented a paradigmatic model of auditors' professional competence. In the quantitative part, the results showed that the dimensions of professional competence have a significant and positive effect on auditors' judgment; so that the path coefficient was 0.62 and the t-test value was 9.52. The results of the quantitative phase confirmed the model's fitness and the relationship between the dimensions and components of auditors' ethical-professional competence on judgment and decision-making. Conclusion: The results indicate that ethical-professional competence plays a fundamental role in improving the quality of auditors’ judgment and decision-making and can lead to improved audit quality, increased accountability, and professional trust. The most important achievement of the research can be considered the achievement of a paradigmatic model of auditor professional competence. The presented model can provide a basis for improving the training, assessment, and development of auditor competence in Iran</div> شایستگی اخلاقی, شایستگی حرفه‌ای حسابرس, قضاوت, تصمیم‌گیری, کیفیت حسابرسی Ethical Competence, Auditor Professional Competence, Judgment, Decision-Making, Audit Quality 132 140 http://ethicsjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-3463-1&slc_lang=fa&sid=1 mohammad hasan baradaran محمد حسن برادران 0859669815@iau.ir 100319475328460013935 100319475328460013935 No Department of Accounting, Birjand Branch, Islamic Azad University, Birjand, Iran. گروه حسابداری، واحد بیرجند، دانشگاه آزاد اسلامی، بیرجند، ایران karim nakhaei کریم نخعی k.nakhaei@iaubir.ac.ir 100319475328460013936 100319475328460013936 Yes Department of Accounting, Birjand Branch, Islamic Azad University, Birjand, Iran. گروه حسابداری، واحد بیرجند، دانشگاه آزاد اسلامی، بیرجند، ایران habibollah nakhaei حبیب اله نخعی hnakhaei@iaubir.ac.ir 100319475328460013937 100319475328460013937 No Department of Accounting, Birjand Branch, Islamic Azad University, Birjand, Iran. گروه حسابداری، واحد بیرجند، دانشگاه آزاد اسلامی، بیرجند، ایران alireza hasan maleki علیرضا حسن ملکی Alireza.hasanmaleki@iau.ac.ir 100319475328460013938 100319475328460013938 No Department of Accounting, Birjand Branch, Islamic Azad University, Birjand, Iran. گروه حسابداری، واحد بیرجند، دانشگاه آزاد اسلامی، بیرجند، ایران