fa توازن نوآوری و عدالت: چارچوب‌های مالکیت فکری و ملاحظات اخلاقی در کاربرد CRISPR/Cas در تولید گیاهان مقاوم به بیماری عمومى General پژوهشی کوتاه Short Communication <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:90%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="AR-SA" style="line-height:90%"><span b="" mitra="" style="font-family:">زمینه: </span></span></b><span lang="FA" style="line-height:90%"><span b="" mitra="" style="font-family:">توسعه‌ی فناوری </span></span><i><span dir="LTR" style="line-height:90%">CRISPR/Cas</span></i><span style="line-height:90%"><span b="" mitra="" style="font-family:"> برای تولید گیاهان مقاوم به بیماری، پتانسیل بالایی در تضمین امنیت غذایی دارد اما با چالش‌های حقوق مالکیت فکری و ملاحظات اخلاقی همراه است. هدف مطالعه حاضر مرور و تحلیل چارچوب‌های مالکیت فکری و پیامدهای اخلاقی مرتبط با کاربرد </span></span><i><span dir="LTR" style="line-height:90%">CRISPR/Cas</span></i><span style="line-height:90%"><span b="" mitra="" style="font-family:"> در تولید گیاهان مقاوم به بیماری، و ارائه راهکارهای سیاستی برای افزایش دسترسی عادلانه بود.</span></span><span dir="LTR" style="line-height:90%"><span style="font-family:"Arial",sans-serif"></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:90%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="FA" style="line-height:90%"><span b="" mitra="" style="font-family:">نتیجه گیری:</span></span></b><span lang="FA" style="line-height:90%"><span b="" mitra="" style="font-family:"> نتایج مطالعه حاضر نشان داد؛ انباشت پتنت‌ها و عدم وضوح مالکیت انبوه پتنت دسترسی پژوهشگران و کشاورزان را محدود می‌کند؛ نگرانی‌های اخلاقی شامل اثرات خارج از هدف، کاهش تنوع ژنتیکی و بیوپیری است. ترکیب مدل‌های مجوزدهی هماهنگ (استخر پتنت)، مجوزهای بشردوستانه و چارچوب‌های مالکیت باز همراه با اصلاحات قانونی می‌تواند توازن میان نوآوری و عدالت دسترسی را بهبود بخشد.</span></span></span></span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:11pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="line-height:90%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:90%">Background: </span></span></b><span lang="EN" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:90%">The development of CRISPR/Cas technology for the production of disease-resistant plants has great potential for ensuring food security, but it is accompanied by challenges of intellectual property rights and ethical considerations. The aim of this study was to review and analyze the intellectual property frameworks and ethical implications associated with the application of CRISPR/Cas in the production of disease-resistant plants, and to provide policy solutions to increase equitable access</span></span><span lang="EN" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:90%">.</span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="EN" style="font-size:10.0pt">Conclusion:</span></b> <span style="font-size:10.0pt">The results of the present study showed that; patent accumulation and lack of clarity of patent ownership limit access for researchers and farmers; ethical concerns include off-target effects, loss of genetic diversity and biopersistence. Combining coordinated licensing models (patent pools), philanthropic licenses and open ownership frameworks along with legal reforms can improve the balance between innovation and access equity</span><span style="font-size:10.0pt">.</span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="font-size:10.0pt"></span></span></span></span></span></div> ویرایش ژنوم؛ CRISPR/Cas؛ مالکیت فکری؛ گیاهان مقاوم به بیماری؛ ملاحظات اخلاقی. Genome editing, CRISPR/Cas, Intellectual property, Disease-resistant crops, Ethical considerations 1 10 http://ethicsjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-3403-1&slc_lang=fa&sid=1 Seyed Ali Akbar Bagherian سید علی‌اکبر باقریان sabagherian@gmail.com 100319475328460013899 100319475328460013899 Yes Department of Horticultural science, College of Agriculture, Jahrom University, Jahrom, Iran. گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه جهرم، ایران Mojahed Kamalizadeh مجاهد کمالی زاده sabagherian@gmail.com 100319475328460013900 100319475328460013900 No Department of Agricultural Biotechnology, College of Agriculture, Jahrom University, Jahrom, Iran. گروه زیست فناوری، دانشکده کشاورزی، دانشگاه جهرم، ایران