Ethics in Science and Technology

fa نانوفنّاوری و حریم خصوصی: نگاه اخلاقی و حقوقی Nanotechnology and Privacy: A Moral and Legal Approach تخصصي Special پژوهشی کوتاه Short Communication زمینه: یکی از مهم‌ترین چالش های اخلاقی و حقوقی که در مورد پیشرفت و به‌کارگیری نانوفناوری مطرح شده، مسئله حریم خصوصی است. هسته اصلی این چالش «فناوری تشخیص هویت از طریق امواج رادیویی» (آرفید) است. تراشههای آرفید با استفاده از فناوری نانو، بسیار کارآمدتر، کوچک‌تر و ارزان‌تر از گذشته تولید می‌شوند. این برچسب‌ها امروزه برای ردیابی، صورت‌برداری و جلوگیری از سرقت کالاها در فروشگاه‌های بزرگ مورد استفاده قرار می‌گیرند. اطلاعاتِ ذخیره‌شده روی تراشه آرفید، حتی پس از فروش و خروج کالای حاملِ آن از فروشگاه، بهآسانی با یک دستگاه خواننده الکترونیکی قابل دسترسی و بنابراین فردی که آن کالا را به همراه دارد، بی آنکه بداند، قابل ردیابی است. فراگیریِ برچسب‌های آرفید و استفاده از آنها به شکل کنونی، یعنی بدون هر گونه تدبیر امنیتی، حریم خصوصیِ افراد را بهشدت تهدید می‌کند. پژوهش حاضر ضمنِ مطالعه چگونگیِ نقض حریم خصوصیِ افراد در اثر استفاده نادرست از نانوفناوری و نیز پرداختن به اهمیتِ حریم خصوصی در زندگیِ اخلاقیِ افراد و توجه به جایگاهِ آن در نظام‌های حقوقیِ بینالمللی و کشورهای مختلف، از جمله ایران، می‌کوشد جامعه را از این خطراتِ بالقوه و راه‌های مقابله با آن آگاه سازد. نتیجه‌گیری: از آنجا که نقض حریم خصوصی ارزش‌هایی مثل «کرامت انسانی»، «خودآیینی» و «صمیمیت» و بدین‌ترتیب بنیانِ زندگیِ اخلاقیِ افراد را به خطر می‌اندازد، لازم است ضمن رعایت اصول اخلاقی، راهکارهایی حقوقی اندیشیده شوند تا ضمن بهره‌مندی از مزایای فناوری آرفید امکان سوءاستفاده از آن برای تهدید امنیّت و نقض حقوق شهروندان مرتفع شود. Background: One of the moral and legal concerns caused by the development and application of nanotechnology relates to the issue of privacy. The core of this concern is formed by the radio frequency identification (RFID). RFID chips, by the application of nanotechnology, have been produced much more effective, smaller and cheaper than the ones produced in the past. Nowadays, these tags are being used for tracking, registration and prevention of theft of the goods of large shops. Saved data on RFID chips are easily accessible, even after the sale of the tagged goods and outside the shop, by an electronic reader and, hence, the person who carries the goods is unknowingly traceable. Widespread use of RFID tags, as it stands at the time being, i.e. with no security consideration, seriously threatens the privacy of individuals. This research, by studying the manner in which the privacy of individuals are violated by incorrect use of nanotechnology and explaining the significance of privacy in the ethical lives of individuals and considering its status under international and various local legal systems, including the Iranian one, endeavors to inform the society of these potential risks and the ways to deal with them. Conclusion: Since violation of privacy puts in danger the principles of dignity, autonomy, intimacy and ultimately the foundation of individuals’ moral lives, it is necessary that, while observing the moral principles, certain legal solutions be arranged on the basis of which the benefits of RFID are kept, whereas possible abuses of it for threatening citizen rights and security are eliminated. اخلاق, آرفید, حریم خصوصی, نانوفنّاوری Morality, Nanotechnology, Privacy, RFID 19 28 http://ethicsjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-24-105&slc_lang=fa&sid=1 محمد راسخ 1003194753284600330 1003194753284600330 Yes فاطمه دومانلو 1003194753284600331 1003194753284600331 No