[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
:: دوره 6، شماره 3 - ( 8-1390 ) ::
جلد 6 شماره 3 صفحات 48-61 برگشت به فهرست نسخه ها
بررسی ماهیت مسائل اخلاقی پژوهش در فضای مجازی
علیرضا ثقه الاسلامی
چکیده:   (649 مشاهده)
زمینه: گسترش استفاده از اینترنت به عنوان یک آزمایشگاه تحقیقاتی جهان‌گستر و رسانه‌ای در خدمت فعالیتهای پژوهشی، موجب پیدایش موضوعات و مسائل اخلاقی و حقوقی نوظهور و متعددی گردیده است. این مقاله در نظر دارد به‌طور خاص ماهیت چنین مشکلات و مسائلی را که بعضا مسائلی گشوده می‌باشند، تبیین و تصریح نماید که شناخت و بررسی ماهیت آنها را مقدم بر هر راهکار عملی می‌پندارد. 
 
روش کار:  ابتدا اخلاق پژوهش به عنوان زیرمجموعه‌ای از اخلاق کاربردی و نیز شاخه‌ای از اخلاق حرفه‌ای معرفی می‌شود، سپس ورود به قلمروی مجازی به منزله‌ ظهور رویکرد نوینی به فعالیتهای پژوهشی مطرح شده و اخلاق پژوهش در پرتو این قلمروی نوین بررسی می‌گردد. در ادامه به طرح پیامدهای اجتماعی ناشی از فناوری اطلاعات و ارتباطات و تأثیر آنها بر اخلاق پژوهش در فضای مجازی پرداخته می‌شود. سپس چهار اصل شاخص در هدایت اخلاقی پژوهشها به‌طور کلی معرفی می‌شوند؛ خودمختاری، بخشش، انصاف و مالکیت معنوی. در ادامه، با مقایسه میان مسائل اخلاق پژوهش در جهان مادّی و جهان مجازی، به‌طور مشروح به برخی از موضوعات و مسائل اخلاقی در پژوهشهای مجازی پرداخته می‌شود.
 
نتیجه‌گیری: هدایت اخلاقی و به‌کارگیری اصول حمایت از افراد و موضوعات انسانی در پژوهشهای مجازی پیچیدگی‌های خاص خود را دارد؛ بر این اساس و در پایان به برخی از این مشکلات اخلاقیِ مشخص و متمایز، اشاره می‌شود که عبارتند از: به مخاطره افتادن حریم شخصی و محرمانگی، عدم شناسایی هویتها به‌سبب استفاده از هویت‌های مستعار، دریافت رضایت آگاهانه توسط محققان، تعیین رهنمودهای اخلاقی جهان‌شمول، تأثیر شکاف رقومی، و تأثیر عدم تماس چهره به چهره بر پژوهش مجازی.
واژه‌های کلیدی: اخلاق پژوهش مجازی، حریم خصوصی، رضایت آگاهانه، مالکیت معنوی، محرمانگی
متن کامل [PDF 200 kb]   (156 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: ۱۳۹۶/۷/۲۳ | پذیرش: ۱۳۹۶/۷/۲۳ | انتشار: ۱۳۹۶/۷/۲۳
ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA code


XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

The Nature of Ethical Problems of Research in Cyberspace . Ethics in science and Technology. 2011; 6 (3) :48-61
URL: http://ethicsjournal.ir/article-1-739-fa.html

ثقه الاسلامی علیرضا. بررسی ماهیت مسائل اخلاقی پژوهش در فضای مجازی. اخلاق در علوم و فنّاوری. 1390; 6 (3) :48-61

URL: http://ethicsjournal.ir/article-1-739-fa.html



دوره 6، شماره 3 - ( 8-1390 ) برگشت به فهرست نسخه ها
فصلنامه اخلاق در علوم و فناوری Ethics in Science and Technology
Persian site map - English site map - Created in 0.05 seconds with 31 queries by YEKTAWEB 3768