1- دانشجوی دکترا، گرایش حقوق خصوصی، گروه فقه و حقوق، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ارومیه، ایران 2- گروه فقه و حقوق اسلامی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ارومیه، ایران ، r.nikkhah@urmia.ac.ir 3- گروه فقه و حقوق اسلامی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ارومیه، ایران
چکیده: (9 مشاهده)
زمینه: نظام بانکداری اسلامی که ستون فقرات نظام مالی اسلامی را تشکیل میدهد، نقش مهمی در بسیج سپردهها و تأمین مالی برای تسهیل رشد دارد. موسسات بانکداری اسلامی طیف گستردهای از محصولات و خدمات مالی اسلامی را ارائه می دهند. در نظام بانکداری ﺑﻪ ﻋﻨﻮان یﮏ ﻧﻬﺎد، وﺟﻮد اﺧﻼق از ﻣﻬﻢﺗﺮیﻦ ﺷﺎﺧﺺﻫﺎی ﭘﯿﺸﺮﻓﺖ و ﺗﺪوام است. اﺧﻼق در ﺑﺎﻧﮑﺪاری ﺗﺴﻬﯿﻞ ﮐﻨﻨﺪه رواﺑﻂ ﺑﯿﻦ ﺑﺎﻧﮏ و ﻣﺸﺘﺮی و ﺟﺎﻣﻌﻪ ﭘﯿﺮاﻣﻮن ﺧﻮد اﺳﺖ و ﻫﺮیﻨﻪ ﻣﻌﺎﻣﻼﺗﯽ ﻋﻤﻠﯿﺎت ﺑﺎﻧﮏ را ﮐﺎﻫﺶ ﻣﯽدﻫﺪ. از این رو مطالعه حاضر به بررسی اخلاق در نظام بانکداری اسلامی و نقش آن در شکل گیری ابعاد حقوقی قراردادهای مشارکت بانکی پرداخته است . نتیجه گیری: در یﮏ ﺗﻘﺴﯿﻢﺑﻨﺪی ﺳﺎده، ﻧﻈﺮیﻪ ﺑﺎﻧﮑﺪاری اﺳﻼﻣﯽ در دو ﺳﻄﺢ ﻣﻌﺮﻓﯽ ﺷﺪه اﺳﺖ. ﺳﻄﺢ اول ﮐﻪ ﺳﻄﺢ ﺣﺪاﻗﻠﯽ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎی ایﻦ ﻣﻨﻄﻖ اﺳﺘﻮار ﺷﺪه اﺳﺖ ﮐﻪ؛ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻣﻌﺎﻣﻼت ﺑﺎﻧﮏ ﺑﺎ ﻣﺸﺘﺮی ﺑﻪ ﻃﻮر ﺧﺎص، ﻗﺮاردادﻫﺎی ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺳﭙﺮده ﮔﯿﺮی و وامدﻫﯽﺣﺮام ﻧﺒﺎﺷﺪ، ﺑﺎﻧﮑﺪاری اﺳﻼﻣﯽ ﺗﻠﻘﯽ ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ ایﻦ ﺳﻄﺢ ﺣﺪاﻗﻠﯽ اﺳﺖ. ﺳﻄﺢ دوم ایﻦ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻧﻈﺎم ﺑﺎﻧﮑﺪاری اﺳﻼﻣﯽ زیﺮ ﻧﻈﺎﻣﯽ از ﻧﻈﺎم ﮐﻠﯽ اﻗﺘﺼﺎدی در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ و ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﻣﻌﺎﻣﻼت ﺑﺎﻧﮑﯽ ﺑﺎیﺪ ﻣﺤﺮم ﻧﺒﺎﺷﻨﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﻻزم اﺳﺖ ﮐﻪ ایﻦ ﺧﺮده ﻧﻈﺎم در ﺟﻬﺖ ﺗﺤﻘﻖ اﻫﺪاف ﻧﻈﺎم اﻗﺘﺼﺎد اﺳﻼﻣﯽ ﻫﻤﭽﻮن ﻋﺪاﻟﺖ اﻗﺘﺼﺎدی ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﮐﻨﺪ. بانکهای اسلامی در بسیاری از پروژه های خود از روش مشارکت بهره می برند. با بررسی قراردادهای مختلفی که در قانون عملیات بانکی بدون ربا جهت اعطای تسهیلات وجود دارد، میتوان نتیجه گرفت که
Ali Khalil A, Nikkhah Saranghi R, Alipour S. Ethics in the Islamic Banking System and Its Role in the Formation of Legal Aspects of Banking Partnership Contracts. Ethics in Science and Technology 2026; 21 :43-51 URL: http://ethicsjournal.ir/article-1-3576-fa.html
علی خلیل اسماء، نیکخواه سرنقی رضا، علی پور سلمان. اخلاق در نظام بانکداری اسلامی و نقش آن در شکل گیری ابعاد حقوقی قراردادهای مشارکت بانکی. اخلاق در علوم و فناوری. 1405; 21 () :43-51
