1- دانشجوی حقوق خصوصی، گروه فقه و حقوق، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، ارومیه، ایران. 2- گروه فقه و حقوق اسلامی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ارومیه، ایران ، r.nikkhah@urmia.ac.ir 3- گروه فقه و حقوق اسلامی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ارومیه، ایران
چکیده: (6 مشاهده)
زمینه: اجرای قانون بدون توجه به ویژگیهای روحی و شخصی افراد، به نتایجی ناعادلانه منجر میشود. اخلاق این روند را برنمیتابد و تعدیل خشکی قواعد حقوقی را توصیه میکند. هرچند بایدها هستها را به رسمیت میشناسند، تغییر میدهند یا طرد میکنند، هستها نیز خود را بر بایدها تحمیل میکنند و آنها را تغییر میدهند. این کارکرد با جلوگیری از اجرای ناعادلانۀ قانون، همانند دریچۀ اطمینان، کارکرد مطلوب و عادلانۀ حقوق را تضمین میکند. در این بین حسننیت یکی از قواعد اخلاقی است که خود را بر حقوق تحمیل کرده است و محققان در این مطالعه بر آنند تا این مفهوم را در اجرای قراردادها در حقوق ایران مورد بررسی قرار دهد. نتیجه گیری: حسننیت مفهومی کلی و انعطافپذیر است و در حقوق در معانی مختلف به کار رفته است. این اصل در حمایت از اشخاص دارای حسننیت، خشکی قواعد حقوقی را تعدیل و بایدها را اصلاح میکند. حسننیت مترادف جهل به عیب حقوقی است که شخص با جهل به آن، عملی را انجام میدهد، همچنین در قراردادها در معنای گفتار و رفتار صادقانه بهکار میرود. معنای نخست، خشکی قواعد حقوقی را در مورد متصرف دارای حسننیت تعدیل میسازد و مفهوم دوم در قراردادها، معیاری برای ارزیابی رفتار متعاملین ارائه میدهد.قوانین موضوعه ی ایران در پذیرش اصل مذکور به عنوان یک قاعده ی کلی تصریحی ندارد. اگرچه می توان از مالک ماده ی 8 قانون مسئولیت مدنی و سایر مقررات موجود، لزوم رعایت حسن نیت در اجرای کلیه ی حقوق و تکالیف و در تمام حوزه ها از جمله دوره ی پیش قراردادی را به شیوه ی استقراء اثبات کرد، اما این شیوه جامعه ی حقوقی را در پذیرش این اصل به عنوان یک قاعده ی کلی مجاب نخواهد کرد. لذا با در نظر داشتن ضرورتهای اجتماعی و اقتصادی،حقوق ایران باید در مسیر پذیرش صریح این اصل قرار گیرد.
Javad Shazar M, Nikkhah Saranghi R, Jafarzadeh S. The Moral Concept of Good Faith in the Execution of Contracts in Iranian Law. Ethics in Science and Technology 2026; 21 :28-34 URL: http://ethicsjournal.ir/article-1-3521-fa.html
جواد شذر منال، نیکخواه سرنقی رضا، جعفرزاده سیامک. مفهوم اخلاقی حسن نیت در اجرای قراردادها در حقوق ایران. اخلاق در علوم و فناوری. 1405; 21 () :28-34
